Trời bỗng trở lạnh. Mới đêm trước còn oi nống, sáng sau không khí
đã dụi mát cơ hồ bước chân mùa thu lén về trong giấc ngủ nửa khuya của
dân tỉnh lỵ. Mùa hạ đã hết đâu. Những con tu hú cuối cùng chưa chịu dời
miền xuôi. Nước sông Trà Lý vẫn dâng cao, ngầu đỏ phù sa. Và họ hàng nhà
ve sầu vẫn rên rỉ điệu nhạc buồn hoài.
Vũ dậy thật sớm. Nó ngồi ngoài cửa chờ bánh tây thịt quay của
Phương hen.Vũ mê bánh tây thịt quay của Phương hen đến nỗi nhớ cả những
ngày con nước, Phương hen nằm nhà dạo nhạc cò cử không đi bán bánh.
Phương hen là người bạn thân của bọn thằng Vũ. Chỉ bọn thằng Vũ mới được
bốc thịt quay nhét vào bánh. Phương hen không tính thêm tiền hay kỳ kèo
gì cả. Phương hen thì khoái bọn thằng Vũ vì chúng nó trung thành với
bánh tây thịt quay của Phương hen. Chúng nó ăn bánh tây suốt niên học.
Hôm nào Phương hen bị lên cơn hen nằm nhà, bọn thằng Vũ mới chụi ăn bánh
cuốn, ăn phở điểm tâm. Bánh tây thịt quay, bánh tây chả quế, chả bò
nhiều duyên nợ với học trò. Ở Hà Nội bánh tây chả bò ngon hơn bánh tây
thịt quay ở Thái Bình. Nhưng Vũ cứ nhớ bánh tây thịt quay của Phương
hen.
Vậy mà, sáng nay Phương hen đến muộn như mặt trời dậy muộn. Ngày
con nước lớn qua rồi, giờ này Phương hen chưa đi bán bánh, chắc là
Phương hen bận việc. Phố xá mỗi lúc một tấp nập.Tiếng rao quà bánh ơi
ới. Thị xã dễ yêu nhất vào buổi sáng, buổi trưa và đêm khuya. Những sáng
mùa đông vừa tung chăn đã nghe tiếng rao bánh hấp, bánh khúc nóng chỉ
muốn ăn ngay không thiết rửa mặt, đánh răng. Những trưa hè, nghe hàng
đậu hoa, hàng canh bánh đa mời mọc, quên cả mệt nhọc. Và ban đêm, buồn
ngủ trĩu mắt, nghe ông già bán lục tầu xá, bỗng tỉnh ngủ. Học xong bài
thi, có chú khách bán xôi lạp xường, phải vét tiền chạy ra làm một đĩa.
Những miếng lạp xường mỏng dính như giấy viết thư, điểm lơ thơ trên đĩa
xôi trắng hay giọt nước hoa trong vắt nhỏ xuống bát lục tầu xá, sao mà
luyến lưu thế!
Vũ định mua xôi lúa, nhấm nhá chất ngậy bùi của hành phi mỡ vàng
óng, rồi tới rủ Côn, Luyến, Long đi câu cá rô dưới An Tập. Vũ đã rang
gạo, giã nhỏ, rây bột và nghiền mẻ làm mồi câu từ hôm qua. Câu cá rô
bằng mồi bột gạo rang nghiền mẻ sạch tay chứ không bẩn như câu bằng mồi
tép ươn. Vũ cũng để dành một hộp mai cua thối. Nếu bọn thằng Côn thích
câu cá rói thì vào Phúc Khánh câu. Vũ tính toán rất kỹ những ngày hè sắp
hết. Đêm nay, bọn nó về Đoan Túc câu cá trê. Câu cá trê thích nhất. Khi
giật chú cá lên, dưới ánh trăng, chú cá đen nhẫy giẫy giụa, miệng kêu
ẹo ẹo. Gỡ chú cá trê khỏi lưỡi câu mất công lắm! Lớ ngớ bị ngạnh nó đâm
vào tay, nhức buốt cả đêm. Thằng Khoa đã bị ngạnh cá trê đâm. Nó đau
quá, vất cả cá lẫn cần câu xuống ao.
Vũ đứng vậy, vươn vai. Nó chưa kịp đi vào nhà lấy bát đi mua xôi
lúa thì nghe thấy một loạt súng nổ ở phía cầu Bo. Rồi những bước chân
chạy huỳnh huỵch trên đường phố. Phố xá đua nhau đóng cửa.Thị xã như
sống lại ngày Nhật đảo chính Pháp. Một lát, toán lính Nhật và hai người
thông ngôn, súng cầm hai tay gắn lưỡi lê, cắm đầu chạy. Toán lính Nhật
canh giữ cầu Kiến Xương đây.Vũ không sợ hãi. Nó bước ra hè đứng xem ai
đuổi Nhật. Súng bắn chỉ thiên đòm đòm. Từ phía cầu Kiến Xương, hàng chục
người mặc quần áo nâu, kẻ đeo súng trường, kẻ cầm dao rượt lính Nhật.
Họ vừa chạy vừa la hét:
- Đồng bào nằm xuống!
Dân thị xã đã tập phòng thủ thụ động, nằm hết xuống vỉa hè, khe cống. Một người giơ khẩu súng lục, bắn liền hai phát, hô lớn:
- Đả đảo Nhật lùn.
Vũ sướng mê tơi. Nó biết thầy Đàn đã về thị xã đánh đuổi Nhật.
Nước ta sắp độc lập. Vũ muốn phóng ngay tới nhà thằng Côn, đập cửa nhà
nó thình thinh, báo tin mừng thầy mình đã về.
- Đồng bào nằm xuống kẻo Nhật lùn bắn chết!
Người khác vung lưỡi kiếm:
- Đả đảo phát xít Nhật!
Vũ ngóc đầu lên:
- Đả đảo…
Rồi nó vùng dậy, ba chân bốn cẳng chạy tới nhà thằng Côn. Hai đứa gặp nhau giữa đường. Côn ôm chặt lấy Vũ:
- Bố tao bảo Nhật thua bét tĩ.
Vũ nghiến răng:
- Đi bắt một thằng Nhật trói chặt tay, dẫn nó diễu phố.
Côn giậm chân:
- Nhất định tao trả thù cho thằng Vọng.
Hai thằng bé nhẩy cỡn. Khuôn mặt chúng rạng rỡ. Bốn con mắt long
lanh. Mặt trời bỗng chui khỏi đám mây u ám. Thị xã ngập ánh nắng.Lá cây
xanh mướt. Vũ nắm chặt tay Côn chạy đi gọi Luyến, Long. Bốn đứa trẻ theo
đuôi đám người mặc quần áo nâu ào ào tràn lên phố chính. Bên kia cầu
Bo, đoàn người ùa vào thị xã đông như kiến. Lính Nhật canh giữ cầu Bo
cũng chạy dài. Bên ta ngắm lính Nhật nổ súng. Nhưng lính Nhật không ngã
tên nào. Côn mím môi, nhăn nhó:
- Lính khố xanh bắn như củ thìu biu!
Những người mặc quần áo nâu, mang súng đều là lính khố xanh. Sau
ngày Nhật đảo chính Pháp, lính khố xanh biến thành An Vệ Dân. Bọn thằng
Vũ quen mặt hết lính khố xanh của thị xã. Luyến tiếc rẻ:
- Tao quên súng cao su ở nhà rồi. Ông mà tia đạn sỏi, Nhật lùn sẽ ngã sấp mặt.
Hai bên đuổi chạy. Bên đuổi bắn liên tiếp. Đạn toàn trệch. Có
người đứng lại, nâng súng ngang vai, ngắm hàng phút đồng hồ mới bóp cò.
Đạn không chịu nổ! Long cười khúc khích:
- Đạn bên ta thối!
Đến gần nhà thương, một người lính Nhật quay lại bắn. Hai người
áo nâu trúng đạn, ngã gục giữa đường, máu chảy lênh láng. Quân ta đang
chạy nhanh, bèn phanh chân. Chờ lính Nhật chạy xa tầm súng, quân ta mới
tiếp tục đuổi. Ở những phố khác, quân ta chết nhiều mà Nhật chẳng việc
gì. Bọn thằng Vũ ức quân ta vô cùng. Con nhà Côn mở miệng la chê “lính
khố xanh bắn như củ thìu biu”! Lính Nhật kéo nhau về câu lạc bộ. Quân ta
không dám tiến vào. Một người đeo súng lục ngang hông, nắm trái đấm giơ
ngang vai, dõng dạc nói:
- Phát xít Nhật bị vây rồi. Anh em chờ lệnh tiêu diệt chúng.
Những khẩu súng mút cơ tông nạp đạn rầm rập. Lưỡi lê gắn đầu
súng. Lưỡi lê chả sáng bóng tí ti ông cụ nào. Chỉ có những con mắt là
sáng thôi. Người đeo súng lục hô to:
- Đả đảo phát xít Nhật!
Hàng trăm bàn tay nắm chắc giơ cao, hét muốn vỡ tung lồng phổi:
- Đả đảo…
- Đả đảo Việt gian liếm gót giầy Nhật!
- Đả đảo.
- Cách mạng thành công muôn năm!
- Muôn năm…
Người đeo súng lục, khuôn mặt nhễ nhãi mồ hôi, dáng điệu anh dũng, gân cổ:
- Ta hát mừng cách mạng! Chú ý: Đoàn quân Việt Nam đi, chung lòng cứu quốc, một, hai, ba…
Bài hát mới lạ, không ai thuộc. Chỉ độ mười người hát theo:
- Đoàn quân Việt Nam đi, chung lòng cứu quốc, bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa…
Ngay cả những người lính khố xanh, mặc quần áo nâu, tay lăm lăm
súng mút cơ tông gắn lưỡi lê rỉ cũng ngây mặt nghe hát. Bài hát không
vang vọng bằng bài “Tiếng gọi sinh viên” hôm giỗ tổ Hùng Vương. Người
đeo súng lục chừng hiểu thế, vội vẫy tay:
- Thôi, nghỉ hát. Tôi xin nói về tội ác của phát xít Nhật!
Người này kể rằng thực dân Pháp giấu thóc, phát xít Nhật lấy ra,
đốt thóc thành than để dân ta chết đói một triệu người. Nhật sát hại
hàng nghìn nhà ái quốc Việt Nam. Người đeo súng lục nghiến răng ken két
diễn tả một bà mẹ bị Nhật dùng kiếm cắt hai cái vú rồi mổ bụng moi gan
ăn sống. Người này phẫn uất hô khẩu hiệu:
- Đả đảo phát xít Nhật!
Người đeo súng lục kể tiếp:
- Nhật bắt nhà ái quốc Việt Nam tra tấn dã man. Chúng căng họng
nhà ái quốc Việt Nam, đổ cả thùng nước xà phòng vào dạ dầy rồi giẵm lên
bụng. Nước xà phòng phọt ra tai, mắt, mũi, miệng nhà ái quốc Việt Nam.
Chúng ta phải trả thù bọn phát xít Nhật.
Hàng trăm cánh tay lại giơ cao, hò hét:
- Đả đảo phát xít Nhật!
Côn đã thấy lính Nhật giáng báng súng vào mặt anh Đạo. Tự dưng,
nó nhớ thằng Vọng vô cùng. Giá Vọng không bị Nhật làm chết đói, nó sẽ
bắt thằng Việt gian Ban và trả thù cho anh Đạo. Côn rơm rớm nước mắt. Nó
buột miệng hô:
- Đả đảo Việt gian!
Người lớn giơ tay hô theo:
- Đả đảo…
Nhưng giọng hô đả đảo bắt đầu uể oải. Đoàn người áo nâu vây lính
Nhật chờ lệnh tấn công câu lạc bộ đã mỏi chân. Họ ngồi xuống đường móc
thuốc lá châm hút. Có người thèm rít một điếu thuốc lào. Nắng ngập đầu
họ. Cổ họng họ cháy khô. Họ khát nước. Vài người bỏ hàng ngũ, xách súng
đi xin nước uống. Không khí dần dần uể oải, không quyến rũ nổi bọn thằng
Vũ. Chúng nó bỏ xuống ngã tư Vũ Tiên.
Nguồn: http://vnthuquan.net/truyen/truyen.aspx?tid=2qtqv3m3237nmnnnnnmn31n343tq83a3q3m3237nvn&cochu=
0 nhận xét:
Đăng nhận xét