Buổi sáng nọ, nơi góc đổ rác chung của cả khu nhà
tự dưng xuất hiện một đôi giày cũ còn khá tốt. Giày được đặt trong một
cái hộp với tờ giấy ghi chú, nét chữ nắn nót “đồ còn tốt, ai cần xin cứ
tự nhiên”.
Ở mấy nước tư bản giãy chết, việc đem bỏ đi đồ
dùng còn xài tốt không lạ, nhưng cách nhường lại cho người khác sử dụng
với tất cả sự ân cần là một cung cách đáng ngưỡng mộ. Đôi giày cũ khi
đặt vào hộp, gửi tặng mơ hồ vào cõi nhân gian, được chủ nhân ân cần đi
đánh xi lại, mới và đẹp, ai nhìn cũng thú vị. Vậy mà mấy ngày sau mới có
anh Mễ làm nghề đổ rác đến lấy, rồi để lại chữ “cám ơn”. Đôi giày nằm
liên tục mấy ngày, vì những người trong khu nhà không ai muốn giành lấy
phần của người có thể khó khăn hơn mình.
Thỉnh thoảng thấy trong đời có sự ân cần làm lay
động, lại chợt nhớ Sài Gòn với tất cả không gian từng rất ân cần của nó,
một không gian mà giờ đây nhắc lại như một thứ của quý đang mất dần,
phai dần, dư niệm của nhiều thế hệ.
Sài Gòn ân cần trong trí nhớ đơn giản lạ. Đôi khi
chỉ là chuyện người qua đường trú mưa được chủ nhà mời vào ngồi vì sợ
kẻ lạ bị ướt. Đôi khi vì một thùng trà đá để trước cửa để giúp bá tánh
lỡ đường giải khát trưa hè. Có đi đến tận những thành phố, hỏi đường đi
bị tính tiền, mới biết Sài Gòn đã từng ân cần thế nào. Sài Gòn ân cần và
vô tư đến mức từng thấy người say nắng ngất xỉu bên đường, không ai
biết ai cứ xúm vô cạo gió, lấy thuốc cho uống để giúp khách qua đường có
sức đi tiếp.
Mới hôm rồi, may mắn đọc được một câu chuyện của
người Sài Gòn mà lòng mát dịu. Lại thấy thương người đất miền Nam không
quen nói trôi chữ, chỉ có tấm lòng. Một anh trên facebook kể rằng anh đi
làm thêm kiếm tiền đi học, chạy bàn rửa chén cho một đôi vợ chồng ở Sài
Gòn. Một hôm lỡ tay làm bể hết nguyên chồng tô dĩa, anh lính quýnh
không biết làm sao thì bất chợt bà chủ chạy vô nhìn thấy. Bà sững người,
chưa kịp la đã dặn “nếu chồng cô có xuống thấy thì nói tại cô làm bể,
chứ không ổng chửi chết”. Vừa quay lưng thì ông chủ chạy từ trên lầu
xuống, nhìn đống tô dĩa nát bấy mà thất thần, rồi dặn “nếu vợ chú vô
hỏi, thì nói chú làm bể nghe, chứ không bả chửi chết”. Người làm công đó
mang kỷ niệm ngọt ngào và xúc động đó kể lại trên nhật ký của mình, làm
không biết bao người đọc rưng rưng, trìu mến.
Sự ân cần là cách mà con người thấu hiểu đời
sống, đối đãi bằng lòng chân thành của mình. Bước đi vài dặm trong một
đất nước, có thể thấy sự ân cần cho con người đang ở mức nào. Việt Nam
hôm nay có những thành phố lớn hơn, con người cao sang hơn, đại lộ đi bộ
to rộng hơn… nhưng sự xua đuổi người nghèo khó cũng quyết liệt hơn. Sự
ân cần như chỉ còn trú ngụ loanh quanh với giai cấp dưới, ở những thị
dân ít học được thói cao sang. Nhiều cao ốc được dựng lên, nhưng không
mấy cái có lối đi của người khuyết tật. Nhà vệ sinh công cộng phải xây
đắt tiền như tượng đài, nhưng hầu như không có cái nào dành cho phụ nữ
có thai hay cho người già yếu. Trong sự rực rỡ của đất nước này hôm nay,
đã nhàn nhạt ân cần của người với người. Sự chói lọi chỉ số phát triển
vẫn kèm theo khoảng tối đen mù lòa sau lưng nó.
Thường dân hay bọn con buôn lạnh nhạt ân cần
trong đời thì đã đành, đến phận Tỳ kheo cũng la liếm vuốt ve thế tục,
mất cả ân cần với thế nhân thì chúng sinh chỉ còn biết thở dài. Nghe lời
ông Thích Thanh Quyết, đại biểu quốc hội, ngợi ca các mức oan khiên
trong xã hội là “hợp lý” đã lắm chối tai, lại còn nghe ông nhấn mạnh sao
không ca ngợi các cơ quan điều tra tố tụng đã kiểm soát giỏi mức oan
sai “hợp lý” này.
Uống một ly nước, Đức Phật còn dạy rằng đừng quên
có đến 84.000 sinh linh trong ly nước đó đã phải hy sinh cho người đời
thụ hưởng. Và dù những sinh linh đó nhỏ bé vô hình đến mức nào, lời Phật
dạy cũng chưa bao giờ cho rằng “hợp lý”. Lẽ nào mũ ni của ông Quyết đã
kéo quá sâu vào thế tục, che kín tai để không còn nghe được tiếng khóc
ngất của cha mẹ già và của tử tù Hồ Duy Hải (1985), hay lời trăn trối
của cả gia đình tù nhân Nguyễn Văn Tràng (1988) xin được tự thiêu để tòa
án phải công tâm xét lại, minh oan. Sự ân cần với từng chúng sinh là
tâm đức không thể thiếu với đệ tử của Phật, bằng không chỉ đáng gọi là
kẻ giả danh, mua bán niềm tin.
Sự ân cần hôm nay cũng có thể được nhìn thấy,
nhưng là thứ chiêng trống mua vui lạ lẫm. Tỉnh Vĩnh Phúc hôm nay “ân
cần” bỏ ra 300 tỉ đồng để xây một khu Văn miếu thờ và tôn vinh Khổng Tử
bằng tiền thuế của nhân dân – như tiền nhà của lũ quan lại. Khổng tử chỉ
có thể mang trái tim kẻ ác mới đành lòng bệ vệ xưng danh nơi mà cả vùng
có đến gần 12.000 gia đình nghèo khốn khó. Thậm chí chỉ có 24% trong số
14.000 gia đình thuộc loại chính sách của chế độ là có được nước sạch
để dùng. Cả tỉnh cũng có gần 20.000 gia đình không có nhà vệ sinh tiêu
chuẩn và nước sạch để sinh hoạt. Vậy mà sự ân cần thì được dâng cho
tượng gỗ và bộ mặt trơ cứng của chính quyền. Còn nhân dân thì chỉ được
quyền xao xác lặng im nghe diễn văn.
Chợt nhớ Sài Gòn ghê. Nhớ Sài Gòn qua tiếng rao
bán xôi giản dị của bà cụ đội khăn đi bộ từ quận 8 tới tận quận 5, với
những gói xôi bán chỉ 5000 đồng, mắt lạc thần khi thấy bóng dân phòng.
Nhớ ánh mắt bà hấp háy cười, hỏi có muốn cho thêm đường không, có vừa
miệng không. Trái tim ân cần đó, đáng để xây cả miếu đền để thương nhớ
và tôn vinh những con người cần lao đất Việt, mà chẳng cần phải tìm
kiếm, cống nạp xa xôi.
______________________________________
Nguồn: https://nhacsituankhanh.wordpress.com/2015/06/09/ngoi-nho-an-can/
0 nhận xét:
Đăng nhận xét