Thư tịch: Các sách Nhập-đề (Robert-Feuillet: Introduction à la Bible 437-450
- Wikenhauser, W.Micahelis, Meinertz
DBS tome VII, 183-195 (A. Feuillet)
Sách chú-giải: Allo, Lietzmann, Héring, O. Kuss, Plummer.
Xác-thực: hiện bây giờ: ngoài mọi tranh-luận. Rõ ràng của thánh Faolô.
Hoàn-cảnh lịch-sử:
Các biến-cố xảy ra từ thư I Cor đến việc gửi thư này gồm có:
- thư đã mai một (ám-chỉ trong 2: 3 4 9 7: 8tt 12): viết trong một hoàn-cảnh bi-đát ‘thư đẫm-lệ’ (2: 4); nghiêm-nghị và tàn-nhẫn nữa, cốt để thử biết tín-hữu Corinthô thế nào; và thực-sự đã làm cho họ (ít là số đông) fải hối-tiếc. Thư đó có nói đến một vụ xung-đột (một người xúc-fạm, và một kẻ bị xúc-fạm). Bởi hoàn-cảnh như thế, nên thư ám-chỉ đây không thể là 1Corinthô.
- một hành-trình của thánh Faolô đi viếng Côrinthô: ám-chỉ đến trong 2Cor (12: 14 13: 1 : ‘lần thứ ba’ ! và như vậy cùng với lần giảng-đạo đầu-tiên và lần hứa sẽ đến trong thư 2Cor, thì còn có một lần ở giữa). Không biết rõ: lâu hay chóng (nhưng có lẽ chóng) , trong cơ-hội nào. Nhưng cuộc viếng thăm đó mang nhiều buồn tủi, đến đỗi thánh Faolô không muốn thấy sự-thể như vậy tái-diễn (2: 1); nhân dịp đó, thánh Faolô fải nghiêm-nghị quở trách nhiều người có tội (13: 2 12: 21).
-Một vụ xung-đột: 2: 5-11 có nhắc lại; và những gì ngoài các lời đó, thì chỉ còn là fỏng-đoán về biến-cố.
Không thể đồng-nhất vụ nói đây với nố người loạn-luân nói trong ICor 5: 1-13 (vì trong nố này thánh Faolô ra hình-fạt, trục-xuất khỏi cộng-đoàn; còn người xúc-fạm đây thì bị cộng-đoàn ra vạ, và lỗi fải hiểu về một việc bất fục-tùng (đối với ai, chính mình Faolô! Hay một người đại-diện).
Với những biến-cố trên này làm chốt, trình-tự các việc đã diễn ra đại-khái như thế này:
Chừng một năm trước thư ICor đã được viết (2C 8:10 9: 2 nói rằng việc tổ-chức quyên-giáo đã làm ‘năm ngoái’): hiệu-quả mong muốn đã đạt được đến đỗi những tệ-đoan trước không còn fải đề-cập đến một lần nữa. Nhưng chẳng bao lâu (có lẽ trong ICorinthô đã có ít triệu-chứng mù mờ) những khó-khăn mới nảy ra. Timôthê (ICor 16: 10) không được tiếp-rước như ước mong. Có những thừa-sai Do-thái-fiệt đã xâm-nhập vào giáo-hội, và cố làm lung-lạc uy-thế của thánh Faolô. Bởi đó, thánh Faolô đã vội-vàng viếng thăm Côrinthô, để gắng lập lại quyền của ngài. Có khi vào thời đó việc xúc-fạm nói trên đã diễn ra. Việc xúc-fạm đó có khi do một “tông-đồ thượng-đẳng” (11: 5)! Để dàn-xếp việc dở-dang đó, thánh Faolô viết bức thư mai-một rồi. Bức thư đã đem đến hiệu-quả mong muốn; nhưng không hẳn là trăm fần trăm. Cùng với thư đó, thánh Faolô còn fái Titô đi nữa để thu-xếp công-việc và tổ-chức quyên-trợ, và hẹn với Titô mau mau công-việc để về báo-tin ở Trô-a, nhưng khi sang đến Makêđônia, thánh Faolô mới gặp được Titô về. Để thanh-toán vấn-đề, và tái-lập quyền Tông-đồ trên giáo-hội Côrinthô, mà thư 2Côrinthô được viết ra. Duyên-do những điều xảy ra là sự chống-đối của một fe nghịch với Faolô, và Faolô fải đả-kích mạnh (2Cor 2: 5-9 7:9 11 và nhất là các đoạn 10-13).
(còn tiếp)
Lm Yuse Nguyễn Thế Thuấn
Bài Giảng-huấn thập-niên 1960’
phổ-biến nội-bộ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét